Tuy được kỳ vọng rất nhiều nhưng thị trường quảng cáo trực tuyến tại Việt Nam vẫn chưa thể phát triển mạnh.

4 tháng đầu năm 2009, có ít nhất 4 hội thảo marketing được tổ chức tại TP.HCM. Hầu hết đều đề cập đến vấn đề quảng bá và phát triển quảng cáo trực tuyến như một hình thức quảng cáo tiết kiệm và hiệu quả lâu dài, đặc biệt trong giai đoạn khó khăn hiện nay. Nhưng trên thực tế, chưa có nhiều doanh nghiệp mặn mà với loại hình này. Vì sao?

Ráo riết vào cuộc

Cùng với quảng cáo trên điện thoại di động, quảng cáo trực tuyến là một hình thức phổ biến hiện nay của tiếp thị kỹ thuật số. Nhiều công ty quảng cáo cung cấp giải pháp tiếp thị kỹ thuật số của Việt Nam đã lần lượt ra đời như: Công ty OMI SJC (thuộc Công ty Trách nhiệm Hữu hạn Tiếp thị Truyền thông A.V.C), FPT Promo (thuộc Tập đoàn FPT), Pri Media...

Tại một trong các cuộc hội thảo trên, ông Ram Kapoor, Giám đốc Điều hành công ty quảng cáo Y&R Wunderman Vietnam, đã dùng cụm từ "rẻ nhưng cho kết quả lâu dài" để nói về hình thức quảng cáo trực tuyến. Ông tính toán: Để làm 1 phim quảng cáo phải tốn ít nhất 300.000 USD, 1 quảng cáo trên báo in là 80.000 USD. Nếu ngân sách chỉ có 30.000 USD, bấy nhiêu là đủ cho quảng cáo trực tuyến.

Một số chuyên gia marketing đánh giá rằng quảng cáo trực tuyến có tiềm năng “khổng lồ”. Theo Yahoo!, tại châu Á, quảng cáo trên các mạng xã hội đã tăng từ 43 triệu USD (năm 2006) lên 260 triệu USD vào năm 2009. Dự báo, chi tiêu trên các mạng xã hội tại khu vực này sẽ phát triển 865%, đạt khoảng 415 triệu USD vào năm 2011 (hiện nay là 260 triệu USD).

Tại Việt Nam, con số 17 triệu người truy cập internet hiện nay sẽ tăng thành 30 triệu người vào năm 2010 (theo Công ty Nghiên cứu Thị trường IDC của Mỹ và Bộ Thông tin - Truyền thông) thường được đề cập như là một điểm hấp dẫn của thị trường này. Tuy nhiên, điều đó đúng đến đâu?

Vì sao chưa mặn mà?

Ông Vũ Minh Trí, Tổng Giám đốc Yahoo! Việt Nam, không đồng ý lắm với ý kiến gia tăng người dùng intemet đồng nghĩa với việc gia tăng lượng người truy cập các thông tin quảng cáo. Ông còn cho biết lo ngại có thật của khách hàng về hiệu quả của những cú nhấp chuột đó. Nguyên nhân chính khiến quảng cáo trực tuyến chưa phố biến, theo ông, là do việc thiếu thông tin về hình thức này. "Khảo sát của công ty nghiên cứu thị trường TNS cho thấy, có đến 30% người dùng intemet vào các trang web xem banner quảng cáo, nhưng hiệu quả thực sự thì chưa thống kê được. Tất cả những điều chúng ta đang nói chỉ là dự đoán theo xu hướng chung của thế giới" , ông nói.

Đây không chỉ là vấn đề của Yahoo! Việt Nam mà còn là thực tế của các trang báo điện tử lớn như Thanhnien.com.vu, Tuoitre.com. vu, Vnexpress.net... Nếu nhìn qua các ô “dành cho quảng cáo" còn khá nhiều của các website này có thể thấy, quảng cáo trực tuyến vẫn chưa được để ý đến.

Trong khi đó, ông Aaron Cross, Giám đốc Điều hành Công ty Nghiên cứu Thị trường Nielsen Vietnam, cho rằng, do tính chất phân nhánh mạnh mẽ của internet, các nhà tiếp thị để bị rơi vào cảnh không nhận biết được phân khúc thị trường và khách hàng mục tiêu để quảng cáo. "Nếu các nhà quảng cáo gửi email đến 1.000 người thì bao nhiêu người trong số đó sẽ mở ra xem. Và những người xem email có thực sự là khách hàng mục tiêu của họ hay không? Không thể biết được", ông Bùi Ngọc Anh, Giám đốc Điều hành Công ty A.V.C, nói.

Có thể vì vậy mà hiện nay các quảng cáo trực tuyến phổ biến đa phần là sản phẩm tiêu dùng có đối tượng khách hàng trẻ (19-24 tuổi), phân khúc đối tượng truy cập internet chiếm đến 90% (theo TNS). Để "giải quyết" vấn đề phân nhánh của quảng cáo trực tuyến, các chuyên gia cho rằng nên quảng cáo tại những website được xem là điểm bắt đầu. Ví dụ, để xem tin tức thì người truy cập thường chọn Vnexpress.net, Tuoitre.com.vu, Thanhnien.com.vu; hoặc giải trí thì Nhacso.net, Zing.vn, Yahoo! ; để kiểm tra email thì vào Yahoo! Mail, Gmail... Mới đây, Yahoo! Việt Nam đã chi một số tiền lớn để khảo sát về quảng cáo trực tuyến tại thị trường Đông Nam Á, nhằm cung cấp thông tin về internet cho mọi người. "Chúng tôi muốn gia tăng hiểu biết và niềm tin của mọi người về quảng cáo trực tuyến" , ông Trí, đại diện Yahoo! Việt Nam, cho biết. Cùng với Yahoo!, sự tham gia của các công ty quảng cáo trực tuyến vào thời điểm này cũng là bước đầu tiên giới thiệu, giúp người tiêu dùng quen dần với phương thức quảng cáo mới.

Xu hướng tích hợp

Một xu hướng marketing nhiều chuyên gia đang nói đến hiện nay là tiếp thị tích hợp, tức là tích hợp nhiều phương tiện truyền thông như ti vi, báo in, internet, điện thoại di động... Ví dụ như để giới thiệu cuộc thi Gương mặt âm nhạc Nokia, Hãng Nokia không chỉ quảng cáo trên ti vi mà còn giới thiệu nội dung trên Tuổi Trẻ Online. "Sự tích hợp nhiều phương diện quảng cáo đã giúp khách hàng tương tác, trải nghiệm nhiều hơn và chi phí cũng ít hơn. Nếu chỉ có tiếp thị trực tuyến thì chúng tôi không thể xây dựng được những chương trình lớn đạt hiệu quả cao", ông Nguyễn Hà Đức Minh, Giám đốc Marketing Nokia Việt Nam, cho biết.

Ông Trí, Yahoo! Việt Nam, tiên đoán, thị trường quảng cáo trực tuyến Việt Nam sẽ phát triển 300% vào năm 2010, đạt 7,8 triệu USD (năm 2008 đạt 2,81 triệu USD, chiếm khoảng 0,5% tổng giá trị thị trường quảng cáo Việt Nam, 600 triệu USD). Ông cũng cho biết, những khoảng cách nói trên của quảng cáo trực tuyến tại Việt Nam thực chất cũng là vấn đề của các thị trường khác. Tại Singapore, tốc độ tăng trưởng của quảng cáo trực tuyến chỉ bằng 34% so với quảng cáo truyền thống, chậm hơn nhiều so với tốc độ tăng trưởng của người dùng internet.

Còn ông Kapoor, Y&R Wunderman Vietnam, cho rằng: "Tiếp thị sử dụng các phương thức kỹ thuật số sẽ có tương lai xán lạn, nhưng chưa Phải bây giờ!”